Trọng tài lao động - Kinh nghiệm từ Hoa Kỳ và bài học cho Việt Nam
DOI:
https://doi.org/10.70236/khplvn.341Từ khóa:
trọng tài lao động, tranh chấp lao động, Hiệp hội Trọng tài Hoa Kỳ, bộ Quy tắc trọng tài lao động, chính sách pháp luật Việt NamTóm tắt
Bài viết nghiên cứu và phân tích khuôn khổ pháp lý về trọng tài lao động tại Hoa Kỳ, đặc biệt là vai trò của tổ chức trọng tài chuyên nghiệp như Hiệp hội Trọng tài Hoa Kỳ, Bộ Quy tắc trọng tài lao động hiện hành và Dự thảo sửa đổi năm 2025. Trên cơ sở đó, bài viết rút ra những kinh nghiệm cho Việt Nam trong bối cảnh cần xây dựng cơ chế giải quyết tranh chấp lao động hiệu quả, minh bạch và phù hợp với thông lệ quốc tế.
Tải xuống
Tài liệu tham khảo
[1] Gilmer v. Interstate/Johnson Lane Corp., 500 U.S. 20 (1991)
[2] Hooters of America, Inc. v. Phillips, 39 F. Supp. 2d 582 (D.S.C. 1998) [24] Steelworkers v. American Mfg. Co., 363 U.S. 564 (1960)
[3] Roger Ian Abrams and Dennis Nolan, “The labor arbitrator’s several roles”, Maryland Law Review, Vol. 44(3), 1985, pp. 873-902, SSRN: https://ssrn.com/abstract=2129188
[4] American Arbitration Association’s, “Draft amended employment this discussion draft of the american arbitration association’s employment arbitration rules is being shared for public comment”, February 28, 2025
[5] Quan Gia Bình, “Pháp luật về thương lượng tập thể và thực tiễn thực hiện tại doanh nghiệp Việt Nam”, Tạp chí Khoa học Kiểm sát, số 02, 2025 [trans: Quan Gia Binh, “Law on collective bargaining and implementation practices in Vietnamese enterprises”, Journal of Procuratorate Studies, 2025]
[6] Trần Bình, “Tổng Bí thư Tô Lâm: Nghiên cứu làm rõ nội hàm của “mô hình tăng trưởng mới” của Việt Nam””, Báo Sài Gòn Giải Phóng online, 2025 [trans: Tran Binh, “General Secretary To Lam: Research to clarify the content of Vietnam’s “new growth model””, Saigon Giai Phong Online Newspaper, 2025]
[7] Andrea Cann Chandrasekher, “Empirical evidence on arbitrator diversity: What we know, what we don’t know, and how to move forward on the empirical front”, Chapter. In The federal arbitration act: Successes, failures, and a roadmap for reform, edited by Richard A. Bales and Jill I. Gross, Cambridge: Cambridge University Press, 2024
[8] Alexander J. S. Colvin and Mark D. Gough, “Individual employment rights arbitration in the United States: Actors and outcomes”, ILR Review, Vol. 68(5), 2015, DOI: https://www.jstor.org/stable/24810326
[9] Alexander J. S. Colvin, “The growing use of mandatory arbitration. Access to the courts is now barred for more than 60 million American workers”, The Economic Policy Institute, 2017, DOI: http://epi.org/135056
[10] A. J. S. Colvin, “An empirical study of employment arbitration: Case outcomes and processes, Journal of Empirical Legal Studies, Vol. 8, 2011, DOI: https://doi.org/10.1111/j.1740-1461.2010.01200.x
[11] Dương Văn Hậu, “Bàn về sự phân biệt giữa Tòa án và trọng tài”, Tạp chí Tòa án nhân dân điện tử, 2019 [trans: Duong Van Hau, “On the distinction between court and arbitration”, The Journal of People’s Court online, 2019].
[12] Nguyễn Thị Thanh Hoàn, “Hoàn thiện pháp luật về thương lượng tập thể trong Bộ luật Lao động 2019”, Tạp chí Tòa án nhân dân điện tử, 2023 [trans: Nguyen Thi Thanh Hoan, “Improving the law on collective bargaining in the 2019 Labor Code”, The Journal of People’s Court online, 2023]
[13] M. Gough (2020), “A tale of two forums: Employment discrimination outcomes in arbitration and litigation”, ILR Review, Vol. 74(4), https://doi.org/10.1177/0019793920915876
[14] J. R. Lamare, “The devil is in the details: Attorney effects on employment arbitration outcomes”, ILR Review, Vol. 73(2), 2019, https://doi.org/10.1177/0019793919877404
[15] Laura J. Cooper, “Discovery in labor arbitration”, University of Minnesota Law Review, Vol. 72, 1988, https://scholarship.law.umn.edu/faculty_articles/307
[16] D. Lipsky, “Emerging systems for managing workplace conflict: Lessons from American corporations for managers and dispute resolution professionals”, Industrial and Labor Relations Review, 2004, DOI: https://doi.org/10.2307/4126687
[17] Mark Fotohabadi, “AAA employment arbitration rules: An overview”, ADR Times, 2023
[18] Matthew Fritz-Mauer, “Naked class waivers”, 2022, DOI: http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.4313180
[19] Trần Thị Nguyệt, “Thực trạng quy định về giải quyết tranh chấp lao động tại hòa giải viên lao động hiện nay”, Tạp chí Công Thương, số 11, 2023 [trans: Tran Thi Nguyet, “Current status of regulations on labor dispute resolution at labor conciliators”, Industry and Trade Magazine, 2023]
[20] Cao Thị Thùy Như, “Vấn đề mở rộng thẩm quyền của trọng tài thương mại đối với tranh chấp lao động”, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, kỳ 1, số 402, 2024 [trans: Cao Thi Thuy Nhu, “The issue of expanding the jurisdiction of commercial arbitration over labor disputes”, Democracy and Law Magazine, Vol. 402(1), 2024]
[21] Khúc Thị Phương Nhung, Nguyễn Phúc Thiên, “Giải quyết tranh chấp lao động thông qua Hội đồng trọng tài lao động theo pháp luật lao động hiện hành và một số vấn đề đặt ra”, Tạp chí Khoa học kiểm sát, Số chuyên để 01, tập 58, 2022 [trans: Khuc Thi Phuong Nhung, Nguyen Phuc Thien, “Resolving labor disputes through the Labor Arbitration Council according to current labor laws and some issues”, Journal of Procuracy Science, Special issue 01, Vol. 58, 2022]
[22] Bùi Sĩ Thành, “Giải quyết tranh chấp tại hội đồng trọng tài lao động - Thực tiễn và kiến nghị”, Tạp chí điện tử Luật sư Việt Nam, 2024 trans: Bui Si Thanh, “Dispute resolution at the labor arbitration council - Practice and recommendations”, Vietnam Lawyers Electronic Magazine, 2024]
[23] Sarah Staszak, “Privatizing employment law: The expansion of mandatory arbitration in the workplace”, Studies in American Political Development 34, No. 2, 2020, https://doi.org/10.1017/S0898588X20000061
[24] Thomas Stipanowich, “The third arbitration trilogy: Stolt-Nielsen, rent-a-center, concepcion and the future of American arbitration”, American Review of International Arbitration, Pepperdine University Legal Studies Research Paper, No. 2012/10, https://ssrn.com/abstract=1919936
