Tác động của các cơ chế tài chính và chính sách thuế đến thị trường tín chỉ carbon tự nguyện
DOI:
https://doi.org/10.70236/khplvn.455Từ khóa:
thị trường tín chỉ carbon tự nguyện, chính sách thuế, giảm phát thải, thuế bảo vệ môi trường, tài chính xanhTóm tắt
Thị trường tín chỉ carbon tự nguyện (Voluntary carbon market, VCM) đóng vai trò quan trọng trong nỗ lực giảm phát thải khí nhà kính và thúc đẩy các hoạt động kinh tế xanh. Tuy nhiên, sự phát triển của thị trường này chịu ảnh hưởng sâu sắc từ các cơ chế tài chính và chính sách thuế, vốn có thể tạo ra động lực hoặc trở thành rào cản đối với việc giao dịch tín chỉ carbon. Bài tham luận này phân tích tác động của các cơ chế tài chính và chính sách thuế đối với sự phát triển của VCM. Thông qua nghiên cứu kinh nghiệm Liên minh châu Âu, Hoa Kỳ, Singapore và Canada, bài viết đánh giá những mô hình pháp lý phù hợp với bối cảnh Việt Nam và đề xuất các giải pháp nhằm đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả và khả thi trong quá trình xây dựng một hành lang pháp lý vững chắc, tạo điều kiện thuận lợi cho thị trường tín chỉ carbon tự nguyện phát triển bền vững tại Việt Nam.
Tải xuống
Tài liệu tham khảo
[1] Daron Acemoglu, Philippe Aghion, Leonardo Bursztyn, David Hemous, “The environment and directed technical change”, American Economic Review, Vol. 102(1), 2012, DOI: https://doi. org/10.1257/aer.102.1.131
[2] Carbon Pricing Leadership Coalition, “Report of the high-level commission on carbon pricing and competitiveness”, International Bank for Reconstruction and Development - the World Bank, 2019
[3] Ayomikun David Ajayi, Lindiwe Hayo, Joel Paul Iliya, Hideo Hasegawa, “Exploring voluntary carbon markets as a tool for sustainable agriculture in Nigeria: Opportunities and challenges”, Scientific African, Vol. 29, September 2025, DOI: https://doi.org/10.1016/j.sciaf.2025.e02923
[4] European Commission’s Directorate-General for Joint Research Centre, “Vietnam CO2 Emissions: Tonnes of CO2 Equivalent per Capita per Year”, CEIC, 2023,.
[5] Alvin Hollyman and Kimberly Collins, “California’s cap-and-trade program: is it effective in advancing social, economic, and environmental equity?”, Public Administration and Policy, Vol. 26(2), 2023, tr. 128, DOI: https://doi.org/10.1108/PAP-06-2022-0069
[6] Axel Michaelowa, IgorShishlov, Stephan Hoch, Patricio Bofill, Aglaja Espelage, “Overview and comparison of existing carbon crediting schemes”, Nordic Environment Finance Corporation (NEFCO), 2019, DOI: https://doi.org/10.5167/uzh-175378
[7] Nguyễn Hoàng Nam, “Mô hình định giá các-bon trên thế giới và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam”, Tạp chí Môi trường, số 7, 2023 [trans: trans: Nguyen Hoang Nam, “Global carbon pricing models and lessons learned for Vietnam”, Environmental Magazine, No. 07, 2023]
[8] Lân Nguyễn, “Ứng dụng thực tiễn của tín chỉ carbon đối với nền kinh tế. Bài XIV: Bảo hiểm cho thị trường carbon - cơ chế giảm thiểu rủi ro và gia tăng niềm tin vào thị trường”, Tạp chí điện tử doanh nghiệp hội nhập, 2024 [trans: Alexandra Hermann, Dr. Peter Köferl, and Jan Philip Mairhöfer, “Climate Risk Insurance: New Approaches and Schemes”, Allianz Working Paper, 2016]
[9] Raúl C. Rosales and others, “Voluntary carbon markets in ASEAN: Challenges and opportunities for scaling up”, Imperial College Business School - Imperial College London Consultants, 2021
[10] Ruiting Wu Ruiting and others, A comprehensive bibliometric review of voluntary carbon markets: Trends and future directions, IOP Publishing Ltd, 2025
[11] Jeffrey D. Sachs, Wing Thye Woo, Naoyuki Yoshino, Farhad Taghizadeh-Hesary, “Why is green finanace important?”, ADBI Working Paper - Tokyo: Asian Development Bank Institute, số 917, 2019,
[12] Gregor Spilker and Nick Nugent, “Voluntary carbon market derivatives: growth, innovation & usage”, Borsa Istanbul Review, Vol. 22 (Supplement 2), 2022, DOI: https://doi.org/10.1016/j. bir.2022.11.008
[13] Phạm Thu Thủy, Hoàng Tuấn Long, Đào Thị Linh Chi, Trần Ngọc Mỹ Hoa, Nguyễn Thị Vân Anh, Nguyễn Thị Thủy Anh, Kinh nghiệm của 87 quốc gia trong việc xác định và chuyển nhượng quyền các-bon, Báo cáo chuyên đề 218, Tổ chức Nghiên cứu Lâm nghiệp Quốc tế (CIFOR), 2021 [trans: Pham Thu Thuy, Hoang Tuan Long, Dao Thi Linh Chi, Tran Ngoc My Hoa, Nguyen Thi Van Anh, Nguyen Thi Thuy Anh, Experiences of 87 countries in defining and transferring carbon rights, Special Report 218, International Forestry Research Organization (CIFOR), 2021], DOI: https://doi.org/10.17528/cifor/007992
[14] Lê Minh Vũ, “Nghiên cứu sớm xây dựng khung pháp lý cho thị trường mua bán tín chỉ carbon tại Việt Nam”, Tạp chí điện tử pháp lý, 2024 [trans: Vu Le Minh, “ Early research to establish a legal framework for the carbon credit trading market in Vietnam”, Phap Ly Electronic Press, 2024]
[15] Yanli Wang, Na Zhao, Xiaodong Lei and Ruyin Long, “Green finance innovation and regional green development”, Sustainability, Vol. 13(15), 2021, DOI: https://doi.org/10.3390/su13158230
[16] World Bank Group, “Testing resilience”, Western Balkans Regular Economic Report, No. 23, 2023,
[17] Gongliang Wu, Xu Liu and Yueling Cai, “The impact of green finance on carbon emission efficiency”, Heliyon, Vol. 10(1), 2024, DOI: https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2023.e23803
[18] Phùng Thị Yến và Vũ Thị Kiểu Trang, “Khung pháp lý quốc tế về quyền carbon và quyền phát thải”, Tạp chí Khoa học pháp lý Việt Nam, số 11(183), 2024 [trans: Phung Thi Yen and Vu Thi Kieu Trang, “International legal framework on carbon rights and emission rights”, Vietnam Journal of Legal Sciences, Vol. 183(11), 2024], DOI: https://doi.org/10.70236/tckhplvn.164
[19] Trần Công Chính và Lại Văn Mạnh, “Kinh nghiệm chính sách tài chính cho thị trường các-bon ở Việt Nam”, Tạp chí môi trường, số 12, 2025. [trans: Tran Cong Chinh & Lai Van Manh, “Financial policy experience for the carbon market in Vietnam”, Environmental Magazine, No. 12, 2025]
