Trách nhiệm giải trình về các quyết định và hệ quả của hệ thống trí tuệ nhân tạo theo Luật Trí tuệ nhân tạo Việt Nam năm 2025
DOI:
https://doi.org/10.70236/khplvn.659Từ khóa:
trách nhiệm giải trình, giải trình quyết định, giải trình hệ quả, Luật Trí tuệ nhân tạo năm 2025Tóm tắt
Luật Trí tuệ nhân tạo năm 2025 của Việt Nam xác lập nguyên tắc "thực hiện trách nhiệm giải trình về các quyết định và hệ quả của hệ thống trí tuệ nhân tạo" tại khoản 3 Điều 4. Bài viết phân tích nội hàm quy định này, làm rõ các vấn đề về nội dung, yêu cầu và giới hạn của trách nhiệm giải trình. Trên cơ sở nghiên cứu các quy định của Việt Nam kết hợp tham khảo các quy định trong pháp luật Liên minh châu Âu và Luật bang Colorado của Hoa Kỳ, bài viết đề xuất các kiến nghị hoàn thiện văn bản hướng dẫn thi hành, nhấn mạnh sự dung hòa giữa bảo vệ quyền con người và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Tải xuống
Tài liệu tham khảo
[1] Matthias Artzt, Tran Viet Dung, “Artificial Intelligence and Data Protection: How to Reconcile Both Areas from the European Law Perspective”, Vietnamese Journal of Legal Sciences, Vol. 7(2), 2022
[2] Beatriz Botero Arcila, “AI Liability in Europe: How does it complement risk Regulation and deal with the problem of human oversight?”, Computer Law & Security Review, Vol. 54, 2024
[3] Mark Bovens, “Analysing and Assessing Accountability: A Conceptual Framework”, European Law Journal, Vol. 13(4), 2007
[4] Anu Bradford, The Brussels Effect: How the European Union Rules the World, Nxb. Oxford University Press, New York, 2020
[5] Madalina Busuioc, “Accountable Artificial Intelligence: Holding Algorithms to Account”, Public Administration Review, Vol. 81(5), 2021
[6] Zihao Chen et al., “AnalogSeeker: An Open-source Foundation Language Model for Analog Circuit Design”, arXiv preprint, arXiv:2508.10409, 2025
[7] Jake Van der Laan, “Explainability of Artificial Intelligence Models: Technical Foundations and Legal Principles”, Vietnamese Journal of Legal Sciences, Vol. 07(02), 2022
[8] Xiaoming Liu et al., “From Black Box to Glass Box: A practical review of Explainable Artificial Intelligence (XAI)”, AI (MDPI), Vol. 6(11), 2025
[9] NIST, Artificial Intelligence Risk Management Framework (AI RMF 1.0), NIST AI 100-1, 2023
[10] Yannis Papadopoulos, Understanding Accountability in Democratic Governance, Nxb. Cambridge University Press, Cambridge, 2023
[11] P.J. Phillips, C.A. Hahn, P.C. Fontana, A.N. Yates, K. Greene, D.A. Broniatowski, M.A. Przybocki, Four Principles of Explainable Artificial Intelligence, NIST Interagency/Internal Report (NISTIR) 8312, National Institute of Standards and Technology, 2021
[12] Công Khải, “Elon Musk và loạt dự đoán tương lai gây sốc: Robot, AI vượt trội nhân loại; tiền không còn ý nghĩa”, Tuổi Trẻ Online [trans: Cong Khai, “Elon Musk and a series of shocking future predictions: Robots and AI will surpass humanity; money will no longer have meaning”, Tuoi tre online]
