Hai vấn đề cơ bản của học thuyết chứng cứ trong tố tụng hình sự ở nước ta hiện nay
DOI:
https://doi.org/10.70236/khplvn.722Từ khóa:
học thuyết chứng cứ, tự do đánh giá chứng cứ, nguồn chứng cứ, hình thức tố tụng của chứng cứ, hình thành chứng cứ, sự thống nhất giữa nội dung và hình thức của chứng cứTóm tắt
Học thuyết chứng cứ trong tố tụng hình sự ở Việt Nam tồn tại hai vấn đề lý luận nền tảng có tính thời sự: đó là vấn đề xác định những đặc điểm của nó trong quan hệ với hệ thống các học thuyết chứng cứ thế giới và vấn đề khái niệm chứng cứ. Bài viết cho thấy mô hình tố tụng hình sự ở Việt Nam là mô hình tố tụng hình sự pha trộn, và điều này đã chi phối học thuyết chứng cứ trong tố tụng hình sự ở Việt Nam: học thuyết vừa có đặc điểm của học thuyết chứng cứ hình thức vừa có đặc điểm của học thuyết tự do đánh giá chứng cứ. Bài viết bình luận về những hạn chế trong luật thực định cũng như trong một số quan điểm khoa học về khái niệm chứng cứ đồng thời phân tích cơ sở lý luận nền tảng của khái niệm chứng cứ - thực thể thống nhất giữa nội dung (thông tin về sự kiện) và hình thức tố tụng (nguồn chứng cứ).
Tải xuống
Tài liệu tham khảo
[1] Владимиров, В. Е. Учение об уголовных доказательствах / СПб., 1916 [trans: Vladimirov, V. E, Uchenie ob ugolovnykh dokazyakh (Doctrine of criminal evidence), 1916]
[2] Lê Lan Chi, Mai Thanh Sơn, Một số xu hướng nghiên cứu gần đây của khoa học Luật Tố tụng hình sự thế giới và Việt Nam, Trường Đại học Luật Đại học Quốc gia Hà Nội, 2023 [trans: Le Lan Chi, Mai Thanh Son, Some recent research trends of world and Vietnamese criminal procedure law, University of Law, Hanoi National University, 2023]
[3] Головко Л.В Курс уголовного процесса М.: Статут, 2016 [trans: Golovko L.V, Kurs ugolovnogo protsessa, Statut, Moscow, 2016]
[4] Гуценко К. Ф., Головко Л. В., Филимонов Б. А. Уголовный процесс западных государств, Изд. 2-е, Изда тельство “Зерцало-М”, 2002 [trans: Gutsenko K. F., Golovko L. V., Filimonov
B. A, Ugolovnyy protsess zapadnykh gosudarstva [Criminal process of Western states] (Ed. 2nd), Zertsalo-M Publishing House, 2002]
[5] Ларин А. М. Доказывание в уголовном процессе. М. Юридическая литература, 1986 [trans: Larin A. M. Evidence in the Criminal Process, Yuridicheskaya literatura Publ., Moscow, 1986]
[6] Белкин Р. С. Теория доказательств. М. Норма, 1999 [trans: Belkin R. S, Theory of evidence, Moscow, Norma Publ., 1999]
[7] Nguyễn Thái Phúc, “Chế định đặc quyền của bên bào chữa trong Tố tụng hình sự”, Tạp chí Khoa học pháp lý Việt Nam, số 2, 2023 [trans: Nguyen Thai Phuc, “Regulation of the privileges of the defense party in criminal procedures”, Vietnam Journal of Legal Science, No. 2, 2023]
[8] Trần Quang Tiệp, Chế định chứng cứ trong Luật TTHS Việt Nam, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2009 [trans: Tran Quang Tiep, Regulation of evidence in the Law on Criminal Justice of Vietnam, National Political Publishing House, Hanoi, 2009]
[9] Võ Khánh Vinh (chủ biên), Bình luận khoa học Bộ luật tố tụng hình sự, Nxb. Tư pháp, 2011 [trans: Vo Khanh Vinh (editor), Scientific commentary on the Criminal Procedure Code, Judicial Publishing House, 2011]
[10] Nguyễn Văn Du, “Khái niệm chứng cứ trong tố tụng hình sự nhìn từ góc độ lịch sử-so sánh”, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, số 06, 2005 [trans: Nguyen Van Du, “The concept of evidence in criminal proceedings from a historical-comparative perspective”, Journal of Legislative Studies, Vol. 06, 2005]
[11] Đỗ Văn Đương, Chứng cứ và chứng minh trong vụ án hình sự, Nxb. Chính trị quốc gia sự thật, Hà Nội [trans: Do Van Duong, Evidence and evidence in Criminal Cases, National politics truth Publishing, Hanoi]
[12] Nguyễn Văn Cừ, Chứng cứ trong Luật Tố tụng hình sự Việt Nam, Nxb. Tư pháp, Hà Nôi, 2005 [trans: Nguyen Van Cu, Evidence in the Criminal Procedure Law of Vietnam, Judicial Publishing House, Hanoi, 2005]
[13] Vương Văn Bép, Những vấn đề lý luận và thực tiễn về chế định chứng cứ trong Luật Tố tụng hình sự Việt Nam, Luận án Tiến sĩ, Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội [trans: Vuong Van Bep, Theoretical and practical issues on the regulation of evidence in the Criminal Procedure Law of Vietnam, Doctoral Thesis, Faculty of Law, Vietnam National University, Hanoi]
[14] Trịnh Tiến Việt, “Về chứng cứ và nguồn của chứng cứ quy định tại điều 64 BLTTHS năm 2003”, Tạp chí Nghề luật, số 2, 2006 [trans: Trinh Tien Viet, “Regarding evidence and sources of evidence specified in Article 64 of the Criminal Procedure Code 2003”, Journal of the Legal Profession, No. 2, 2006]
[15] Nguyễn Ngọc Chí, “Chứng cứ, chứng minh trong tố tụng hình sự và việc hoàn thiện đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp hiện nay” Kỷ yếu Hội thảo Xu thế phát triển của pháp luật Việt Nam về chứng cứ, chứng minh trong tố tụng hình sự, Trường Đại học Luật Đại học Quốc gia Hà Nội, Đà Nẵng, 2023[trans: Nguyen Ngoc Chi ,“Evidence and proof in criminal proceedings and the completion meet the requirements of current judicial reform” Proceedings of the seminar on the development trend of Vietnamese law on evidence and proof in criminal procedures,, University of Law, Hanoi National University, Da Nang, 2023]
[16] Trường Đại học Luật Tp. Hồ Chí Minh, Giáo trình Luật TTHS Việt Nam, Nxb. Hồng Đức, 2022 [trans: Ho Chi Minh City University of Law, Vietnamese Criminal procedure law textbook, Hong Duc Publishing House, 2022]
[17] Брянская Е. В, Аргументирующая сила доказательств при рассмот- рении уголовных дел в суде первой инстанции (моногра- фия), Иркутск : Изд-во ИГУ, 2015 [trans: Bryanskaya E. B. Argumentative Power of Evidence in the Consideration of Criminal Cases in the Court of First Instance: Monograph, Irkutsk : ISU Publishing House, 2015]
[18] Đào Trí Úc, “Các xu hướng của pháp luật về chứng minh và chứng cứ trong tố tụng hình sự Việt Nam trước yêu cầu của giai đoạn phát triển mới”, Kỷ yếu Hội thảo Xu thế phát triển của pháp luật Việt Nam về chứng cứ, chứng minh trong tố tụng hình sự, Trường Đại học Luật Đại học Quốc gia Hà Nội, Đà Nẵng, 2023 [trans: Dao Tri Uc, “Legal trends in evidence and evidence in Vietnamese criminal proceedings in the face of the requirements of the new development period”, Proceedings of the seminar on the development trend of Vietnamese law on evidence and proof in criminal procedures, University of Law, Hanoi National University, Da Nang, 2023]
[19] Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình Luật Tố tụng hình sự Việt Nam, Nxb. Công an nhân dân, Hà Nội, 2022 [trans: Hanoi University of Law, Vietnamese Criminal Procedure Law Textbook, CAND Publishing House, Hanoi, 2022]
[20] Nguyễn Thái Phúc, “Những học thuyết chứng cứ cơ bản trong tố tụng hình sự” Tạp chí Khoa học pháp lý Việt Nam, số 3, 2024 [trans: Nguyen Thai Phuc ,“Basic evidentiary theories in criminal procedure”, Vietnam Journal of Legal Sciences, No.3, 2024]
[21] Орлов Ю.К.Основы теории доказательств в уголовном процессе, Научно-практическое пособие, “Проспект”, 2001 [trans: Orlov Yu.K, Fundamentals of the theory of evidence in criminal process (scientific and practical manual), Prospekt, 2001]
[22] Дорохов В.Я. Понятие доказательства// Теория доказательств в советском уголовном процессе. 2-е изд. / под ред. Жогина Н.В. – М, 2008 [trans: Dorokhov V.Y, Concept of Evidence Theory of Evidence in the Soviet Criminal Process ( 2nd ed. / Ed. by Zhogin
N. V), Moscow, 2008]
[27] Смирнов А.В., Калиновский К.Б. Уголовный процесс : учебник / под общ, ред. А. В. Смирнова, М., 2008 [trans: Smirnov A.V., Kalinovsky K.B, Ugolovnyy protsess: Uchebnik, Criminal process, Textbook, Moscow, 2008]
[28] Лазарева В. А, Доказывание в уголовном процессе, М., 2011 [trans: Lazareva V. A, Proving in the Criminal Process, Moscow, 2011]
[29] Шейфер С.А, Следственные действия. Система и процессуальная форма: монография,– М.: Юрлитинформ, 2001 [trans: Sheifer S.A, Investigative Actions. System and Procedural Form: Monograph, Yurlitinform Publ, Moscow, 2001]
[30] Nguyễn Ngọc Hà, “Góp phần tìm hiểu các khái niệm sự vật và thuộc tính”, Tạp chí Triết học, số 06, 2000 [trans: Nguyen Ngoc Ha, “Contribute to understanding concepts, things, and attributes”, Journal of Philosophy, Vol. 06, 2000]
