Bản chất pháp lý của các tình tiết giảm nhẹ và tình tiết tăng nặng trách nhiệm hành chính

Các tác giả

  • ThS NGUYỄN NHẬT KHANH Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh

DOI:

https://doi.org/10.70236/khplvn.828

Từ khóa:

tình tiết giảm nhẹ, tình tiết tăng nặng, vi phạm hành chính, xử phạt vi phạm hành chính, trách nhiệm hành chính

Tóm tắt

Bài viết làm rõ bản chất pháp lý của các tình tiết giảm nhẹ và tăng nặng trách nhiệm hành chính, phân biệt rõ các tình tiết này với dấu hiệu cấu thành vi phạm hành chính và các yếu tố định khung xử phạt để tránh việc áp dụng trùng lặp hoặc sai bản chất pháp lý. Trên cơ sở phân tích những bất cập của pháp luật hiện hành, bài viết đề xuất một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật để nâng cao hiệu quả áp dụng các tình tiết giảm nhẹ và tình tiết tăng nặng trong xử phạt vi phạm hành chính.

Tải xuống

Dữ liệu tải xuống chưa có sẵn.

Tài liệu tham khảo

[1] Alexandra Yu. Bokovnya, Fedor R. Sundurov, “Differentiation of responsibility as an expression of the principle of justice”, Gênero & Direito, Vol. 8(7), 2019, https://doi.org/10.22478/ufpb.2179-7137.2019v8n7.49976

[2] Bagaric, M. & McConvill, J., “Giving Content to the Principle of Proportionality: Happiness and Pain as the Universal Currency for Matching Offence Seriousness and Penalty Severity”, The Journal of Criminal Law, Vol. 69(1), 2005, https://doi.org/10.1350/jcla.69.1.50.58954

[3] Bùi Thi Đào, Hoàng Thị Lan Phương, “Nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính theo pháp luật hiện hành”, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, số 23, 2019 [trans: Bui Thi Dao, Hoang Thi Lan Phuong, “Sanctioning principles of administrative violations under the applicable law”, Legislative Studies Journal, No. 23, 2019]

[4] Phan Trung Hiền, Những nội dung cơ bản của môn học Lý luận về nhà nước và pháp luật, Nxb. Chính trị quốc gia, 2017 [trans: Phan Trung Hien, Basic contents of the subject Theory of the state and law, Publishing House National politics, 2017]

[5] Nguyễn Ngọc Hòa (chủ biên), Sửa đổi Bộ luật hình sự: Những nhận thức cần thay đổi, Nxb. Tư pháp, 2015 [trans: Nguyen Ngoc Hoa (Ed.), Amending the Criminal Code: Perceptions That Need to Change, Justice Publishing House, 2015]

[6] Nguyễn Cảnh Hợp, “Trách nhiệm hành chính và sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012”, Tạp chí Khoa học pháp lý, số 7, 2016 [trans: Nguyen Canh Hop, “Administrative liability and the need to amend and supplement the 2012 Law on Handling administrative violations”, Legal Sciences Journal, No. 7, 2016]

[7] Nguyễn Cảnh Hợp (chủ biên), Bình luận khoa học Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (tái bản lần thứ 1), Nxb. Hồng Đức, 2017 [trans: Nguyen Canh Hop (ed), Scientific commentary on the Law on Handling of Administrative Violations 2012 (1st edition), Publishing House Hong Duc, 2017]

[8] Nguyễn Cảnh Hợp, “Định kiến hành chính trong luật hình sự Việt Nam”, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, số 16, 2021 [trans: Nguyen Canh Hop, “Prejudice in Crimimal Law of Vietnam”, Legislative Studies Journal, No. 16, 2021]

[9] Nguyễn Nhật Khanh, “Hình thức xử phạt cảnh cáo trong pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính”, Tạp chí Luật học, số 5, 2020 [trans: Nguyen Nhat Khanh, “The warning sanction in the law on handling of administrative violations”, Journal of Legal Studies, No. 5, 2020]

[10] Nguyễn Nhật Khanh, “Góp ý hoàn thiện quy định về các tình tiết giảm nhẹ và tăng nặng trách nhiệm hành chính trong Dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi)”, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, số 12, 2026 [trans: Nguyen Nhat Khanh, “Recommendations for perfecting regulations on mitigating and aggravating circumstances of administrative liability in the Draft Law on Handling of Administrative Violations (Amended)”, Legislative Studies Journal, No. 12, 2026]

[11] Khrueva, D. O., & Moklokova, K. Yu, “Circumstances Mitigating Administrative Liability under Russian Legislation”, In V. M. Kuzmina (Ed.), Problems of Development of Modern Society: Proceedings of the 8th All-Russian National Scientific and Practical Conference, Kursk: Universitetskaya Kniga, Vol. 2, 2023.

[12] Kurakin, A.V., “Administrative jurisdictional activities of the police: Theoretical issues”, Administrative and municipal law, 3, 2014, 259–271 (in Russia)

[13] Joanna Amirault and Eric Beauregard, “The Impact of Aggravating and Mitigating Factors on the Sentence Severity of Sex Offenders: An Exploration and Comparison of Differences Between Offending Groups”, Criminal Justice Policy Review, 25(1), 2014, https://doi.org/10.1177/0887403412462234

[14] Cao Vũ Minh, “Cơ sở xây dựng các tình tiết giảm nhẹ và tình tiết tăng nặng trách nhiệm hành chính”, Tạp chí Khoa học pháp lý Việt Nam, số 3, 2020 [trans: Cao Vu Minh, “Bases for extenuating and aggravating circumstances in dermining administrative responsibilities”, Vietnamese Journal of Legal Science, No. 3, 2020]

[15] Cao Vũ Minh, “Tình tiết tăng nặng trách nhiệm hành chính”, Tạp chí Khoa học pháp lý Việt Nam, số 1, 2024 [trans: Cao Vu Minh, “Aggravating circumstances in administrative liability”, Vietnamese Journal of Legal Science, No. 1, 2024], https://doi.org/10.70236/tckhplvn.41

[16] Cao Vũ Minh, “Sự khác biệt và mối liên hệ giữa vi phạm hành chính với vi phạm hình sự”, Tạp chí Nhà nước và pháp luật, số 2, 2024 [trans: Cao Vu Minh, “Differences and the relationship between administrative violations and criminal offences”, State and Law Review, No. 2, 2024]

[17] Moskvina, Y. V., “Material Damage Caused as a Result of a Road Traffic Accident as a Circumstance Aggravating Administrative Liability”, NB: Administrative Law and Administration Practice, No. 2, 2013 (In Russia)

[18] Obydenov, V.V., “Mitigating circumstances for administrative responsibility in the sphere of jurisdictional activities of the police”, Police Activity, No. 4, 2013 (in Russia)

[19] Stepanov, P.P., “A hundred cats still have not become a tiger: on the issue of administrative prejudice in the modern criminal law of Russia”, Moscow University Bulletin, Series 11. Law, 6, 2022 (in Russia)

[20] Steven Keith Tudor, “Why should remorse be a mitigating factor in sentencing?”, Criminal Law and Philosophy, Vol. 3(03), 2008, https://doi.org/10.1007/s11572-007-9044-z

[21] Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ, Từ điển tiếng Việt, Nxb. Hồng Đức, 2020 [trans: Institute of Social Sciences of Southern Vietnam, Vietnamese Dictionary, Hong Duc Publishing House, 2020

[22] Nguyễn Cửu Việt, Giáo trình Luật Hành chính Việt Nam, Nxb. Chính trị quốc gia, 2013 [trans: Nguyen Cuu Viet, Textbook of Vietnamese Administrative Law, Publishing House. National politics, 2013]

[23] Trịnh Tiến Việt, “Những điểm chung giữa vi phạm hành chính với tội phạm và vấn đề hoàn thiện khái niệm tội phạm trong Bộ luật hình sự Việt Nam”, Tạp chí Khoa học: Luật học, số 28, 2012 [trans: Trinh Tien Viet, “Common Features of Administrative Violations and Crimes and the Issue of Improving the Concept of Crime in the Vietnamese Criminal Code”, VNU Journal of Science: Legal Studies, No. 28, 2012]

[24] Trịnh Tiến Việt, Phan Thị Thủy, “Bàn về mối quan hệ giữa cấu thành tội phạm và tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự”, Tạp chí Khoa học: Đại học Quốc gia Hà Nội, số 2, 2003 [trans: Trinh Tien Viet, Phan Thi Thuy, “On the relationship between components of criminal and aggravating circumstances of criminal liability,” VNU Journal of Science, No. 2, 2003]

[25] Trịnh Tiến Việt, Trần Thị Quỳnh, “Hệ thống pháp luật hình sự Việt Nam: Thực trạng và các định hướng tiếp tục hoàn thiện trong giai đoạn tới”, Tạp chí Khoa học kiểm sát, số 10, 2025 [trans: Trinh Tien Viet and Tran Thi Quynh, “The Vietnamese criminal law system: Current situation and directions for further improvement in the coming period”, Procuracy Science Journal, No. 10, 2025], https://doi.org/10.59554/tckhks.v94i10.63

Tải xuống

Đã Xuất bản

28-09-2026

Số

Chuyên mục

LUẬT HÀNH CHÍNH

Cách trích dẫn

NGUYỄN NHẬT , K. (2026). Bản chất pháp lý của các tình tiết giảm nhẹ và tình tiết tăng nặng trách nhiệm hành chính . Tạp Chí Khoa học Pháp Lý Việt Nam, 205(09), 01-12. https://doi.org/10.70236/khplvn.828